İnsan zihni garip bir yer. Bazen tam her şeyi unuttuğunu sandığında, küçücük bir detay bütün geçmişi tekrar önüne koyabiliyor. Bir koku, eski bir sokak, bir ses tonu, hatta gecenin bir saati bile… Ve insan o an şunu fark ediyor: Bazı şeyler gerçekten gitmiyor. Çünkü zihin sadece yaşanan olayları değil, o olayların insanda bıraktığı hissi saklıyor. Ama bence beynin sürekli geçmişe dönmesinin sebebi özlemden daha derin bir şey. İnsan, bir zamanlar hissettiği şeyi tekrar hissedemeyeceğini fark ettiği an geçmişe bağımlı hâle geliyor. Çünkü beyin sadece “anı” hatırlamaz. Kim olduğunu da hatırlar. Bir zamanlar nasıl güldüğünü, Nasıl düşündüğünü, Nasıl hissettiğini… Ve insan bazen geçmişteki bir olayı değil, o olayın içindeki kendisini arar. Bazı dönemlerde daha hafif hissederdik. Bazı insanlarla daha canlı, Bazı hayallerin içinde daha umutlu… Şimdi ise aynı şeylere bakıp aynı hissi alamayınca, zihin eskiye dönüp duruyor. Çünkü insan zihni güçlü hissettiği anları kaybetmek istemiyor. Bir de beynin çalışma şekli var: Tamamlanmamış duygular zihinde kapanmıyor. İçimize attığımız şeyler, Söylenmeyen cümleler, Geç kalınmış kararlar, Yarım kalan hisler… Bunların hepsi zihinde açık sekme gibi kalıyor. Ve insan başka şeylerle uğraşsa bile, zihin ara ara dönüp onları kontrol ediyor. Çünkü beyin cevapsız kalan şeyleri tehdit gibi algılıyor. Çözmeye çalışıyor. Anlam vermeye çalışıyor. Aslında bazen geçmişi düşünmek bile istemeyiz. Ama zihin kendi kendine oraya gider. Çünkü insanın en yoğun hissettiği anlar, beynin en derine kaydettiği anlardır. Utandığın bir anıyı yıllarca unutamamanın sebebi bu. Bir cümleyi tekrar tekrar düşünmenin sebebi bu. Bazı geceler durduk yere eski bir hissin içine düşmenin sebebi bu… Çünkü insan zihni mantıktan çok duyguya bağlı çalışıyor. Ve belki de en ilginç tarafı şu: İnsan geçmişe mutlu olduğu için dönmüyor her zaman. Bazen sadece bugünde hissedemediği bir şeyi, geçmişte hissettiğini bildiği için dönüyor. Bir hissi, Bir heyecanı, Bir aidiyet duygusunu, Kendinin daha canlı olan bir hâlini… Çünkü zaman geçtikçe insan değişiyor. Ama zihin, bir zamanlar en yoğun hissedilen yerlere geri dönmeye devam ediyor. Belki de bu yüzden bazı anılar yıllarca silinmiyor. Çünkü olay bitiyor, İnsanlar değişiyor, Hayat devam ediyor… Ama beynin içinde bazı hisler hâlâ tamamlanmadan yaşamaya devam ediyor. Geçmiş, seni geri çağıran bir yer değil; seni şekillendiren bir hikâyedir. Ve insan büyüdükçe şunu anlar: Zihin geçmişe dönüyorsa, bu bazen kaybolduğumuz için değil… kendimizi yeniden bulmak için bir yol aradığı içindir.