Okul Öncesi Dönemde Hareket Eğitimi Görsel Algıyı Güçlendiriyor

Stajyer Psikolog Kardelen Gönül tarafından hazırlanan çalışma, okul öncesi dönemdeki çocuklarda hareket eğitiminin görsel algı ve dikkat üzerindeki kritik etkilerini gün yüzüne çıkardı. 30 Ocak 2026 tarihli çalışmada, özellikle trampolin ve hareket temelli aktivitelerin çocukların akademik başarılarının temelini oluşturan bilişsel süreçleri desteklediği vurguladı.

Çocukların en hızlı büyüme ve gelişme gösterdiği dönemlerden biri olan okul öncesi yıllar, hem fiziksel hem de bilişsel yeteneklerin temellerinin atıldığı kritik bir evredir. Bu süreçte kazandırılan beceriler, çocukların akademik yaşamları ve günlük hayattaki başarıları üzerinde uzun vadeli etkiler yaratır. Çevreden alınan görsel uyaranların algılanması, ayrıştırılması ve anlamlandırılması olarak tanımlanan görsel algı, bu dönemde çocuğun öğrenme kapasitesini ve çevresiyle olan etkileşimini doğrudan etkileyen bir beceridir. Özellikle okuma, yazma ve problem çözme gibi beceriler için gerekli olan bu süreç, çocukların eğitim yaşamının temellerini oluşturmaktadır. Görsel algı, yalnızca bilişsel süreçlerden değil, aynı zamanda fiziksel aktivitelerden de etkilenir. Hareket eğitimi, çocukların bedensel koordinasyonlarını geliştirirken, aynı zamanda görsel-motor entegrasyonu destekleyerek öğrenme süreçlerine olumlu katkıda bulunur. Fiziksel Aktiviteler Gelişimi Destekleyen Güçlü Bir Araç Bu nedenle hareket tabanlı aktiviteler, çocukların hem fiziksel hem de algısal gelişimlerini desteklemek için güçlü bir araç olarak öne çıkmaktadır. Örneğin, el-göz koordinasyonu gerektiren oyunlar ve aktiviteler, çocukların dikkat seviyelerini artırırken, çevresel uyaranlara daha iyi tepki vermelerini sağlar. Bu çalışmada, okul öncesi çocuklarda hareket eğitiminin görsel algı gelişimine olan etkileri incelenmiştir. Araştırma, farklı hareket programlarının çocukların dikkat ve görsel algı performanslarına olan katkısını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, fiziksel aktivitelerin çocukların genel gelişimi üzerinde önemi detaylı bir şekilde ele alınacaktır. Çocukların yaşamlarının ilk yılları, öğrenme ve gelişim açısından çok önemli bir süreci ifade eder. Bu dönemde, çocukların çevresini keşfetme ve anlamlandırma süreçlerine destek olmak amacıyla sağlanan eğitim, yalnızca akademik başarıları değil, aynı zamanda sosyal ve duygusal gelişimi de olumlu yönde etkiler. Okul öncesi eğitim, bu sürecin sistematik bir şekilde yönetilmesini sağlar ve çocukların potansiyelini maksimum düzeyde kullanmalarına olanak tanır. Özellikle hareket ve oyun temelli etkinliklerin yer aldığı eğitim programları, çocukların motor becerilerini güçlendirirken bilişsel gelişimlerini de desteklemektedir. Görsel Algı Eksikliği Akademik Başarıyı Sınırlayabilir Görsel algı, çevredeki görsel bilgilerin beyinde anlamlandırılmasını ve organize edilmesini sağlayan bir yetenektir. Bu yetenek, özellikle 3-7 yaş arası çocuklarda hızlı bir şekilde gelişir ve çocuğun okuma, yazma, matematik gibi alanlarda başarılı olabilmesi için temel oluşturur. Ancak, görsel algı gelişiminde yaşanan eksiklikler, çocukların öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Örneğin, harfleri ayırt edememe, sayıları yanlış görme veya şekilleri anlamlandırmada zorluk gibi sorunlar, çocuğun akademik başarısını sınırlayabilir. Hareket eğitimi, yalnızca fiziksel gelişimi desteklemekle kalmaz, aynı zamanda görsel algı becerilerinin güçlenmesine de yardımcı olur. Fiziksel aktiviteler, çocukların görsel-motor entegrasyonunu geliştirir ve çevresel uyaranlara karşı duyarlılığını artırır. Bu durum, çocukların hem akademik hem de sosyal ortamlarda daha etkin olmalarına olanak tanır. Örneğin, düzenli yapılan hareket etkinlikleri, çocuğun uzamsal farkındalığını ve şekil-zemin ayrımı gibi algısal becerilerini geliştirerek, öğrenme süreçlerine olumlu katkıda bulunur. Bu araştırmada, hareket eğitimi ve trampolin etkinliklerinin görsel algı üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla deneysel bir tasarım kullanılmıştır. 90 Çocuk Üzerinde Deneysel Uygulama Çocuklar, hareket eğitimi grubu, trampolin eğitimi grubu ve kontrol grubu olmak üzere üç farklı gruba ayrılmıştır. Her gruba uygulanan eğitim programlarının ardından, görsel algı ve dikkat düzeylerindeki değişimler değerlendirilmiştir. Araştırma, İstanbul’da bir okul öncesi kuruma devam eden, yaşları 5 ile 6 arasında değişen 90 çocuk üzerinde gerçekleştirilmiştir. Rastgele seçilen bu çocuklar, benzer sosyo-ekonomik koşullarda yaşamaktadır. Çocukların görsel algı becerilerini ölçmek için Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi kullanılmıştır. Bu test, görsel-motor koordinasyon, şekil-zemin ayrımı, mekânsal farkındalık gibi alt boyutları içermektedir. Çocukların dikkat ve odaklanma becerilerini değerlendirmek için ise Frankfurter Dikkat Testi uygulanmıştır. Sekiz Haftalık Eğitim Sonuçları Şaşırttı Hareket ve trampolin eğitimi gruplarına sekiz hafta boyunca haftada üç kez, 30-40 dakikalık eğitimler uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise mevcut müfredat dışında herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Eğitimler uzman eğitmenler eşliğinde planlanmış ve uygulanmıştır. Hareket eğitimi ve trampolin eğitimi alan gruplarda, görsel algı test sonuçlarında anlamlı bir gelişme görülmüştür. Özellikle trampolin eğitimi grubu, uzamsal farkındalık ve şekil sabitliği gibi alt boyutlarda kontrol grubuna kıyasla üstün performans sergilemiştir. Dikkat testlerinde, hareket eğitimi gruplarında kayda değer bir gelişme gözlemlenirken, kontrol grubunda anlamlı bir değişim olmamıştır. Bu bulgu, fiziksel aktivitelerin bilişsel işlevleri destekleyici etkisini bir kez daha doğrulamaktadır. Araştırma, hareket eğitimi ve trampolin etkinliklerinin görsel algı ve dikkat becerileri üzerindeki olumlu etkilerini açıkça ortaya koymuştur. Bu tür eğitimlerin, okul öncesi dönemde çocukların gelişimine önemli katkılar sunduğu sonucuna varılmıştır. Müfredat İçin Stratejik Öneriler Okul öncesi dönemde hareket eğitimi ve trampolin etkinliklerinin, çocukların görsel algı düzeylerini ve dikkat becerilerini geliştirdiğini ortaya koymuştur. Trampolin eğitimi özellikle uzamsal farkındalık ve görsel-motor entegrasyonda öne çıkarken, hareket eğitimi genel olarak görsel algının tüm alt boyutlarını desteklemiştir. Eğitim programlarına görsel algıyı destekleyici hareket etkinlikleri entegre edilmelidir. Uzun vadeli etkileri incelemek için daha geniş kapsamlı araştırmalar yapılmalıdır. Görsel algı ve motor becerileri geliştiren hareket tabanlı eğitimlerin, okul öncesi müfredatına dahil edilmesi önerilmektedir. Görsel algı eksiklikleri erken yaşta tespit edilmeli ve bireysel destek programları uygulanmalıdır. Trampolin eğitimi gibi özgün fiziksel aktiviteler, çocukların dikkat ve algısal süreçlerini desteklemek için yaygınlaştırılmalıdır. Ebeveynler ve öğretmenler, görsel algının önemi konusunda bilgilendirilmeli ve evde yapılabilecek etkinlikler önerilmelidir. Çeşitli yaş gruplarında ve farklı kültürlerde yapılacak uzun dönemli çalışmalar, bu alandaki bulguların genellenebilirliğini artırabilir. KAYNAKÇA Aral, N., Gül Ercan, Z., & Ahmetoğlu, E. (2016). Haktanır, G. (2011). Karaduman, H. Ö. (2021). Sağol, G. (1998). Sunar, C. (2019).