Sabahın o telaşlı saatlerini düşünün… Bir elinizde kahvaltı, diğerinde okul çantaları, aklınızda ise o tanıdık soru: "Acaba onlara yetebiliyor muyum?" Sosyal medyayı açtığınızda gördüğünüz o leke tutmayan bembeyaz koltuklar, hep gülümseyen anneler ve organik sebzelerle hazırlanmış kusursuz tabaklar içinize o şüpheyi düşürüyor değil mi?
"Galiba ben eksik yapıyorum."
Bu satırları size sadece bir aile danışmanı olarak değil; aynı zamanda üç çocuk büyütmüş, o sabah koşturmacasını, o yorgunluğu ve zaman zaman gelen o yetersizlik hissini bizzat yaşamış bir anne olarak yazıyorum. Ve size, duymaya en çok ihtiyaç duyduğunuz şeyi söylüyorum: Lütfen mükemmel anne olmaya çalışmayı bırakın. Çünkü çocuğunuzun ruh sağlığı için "mükemmel" olmamanız, mükemmel olmanızdan çok daha iyidir.
Şaşırdınız mı?
Gelin bunu İngiliz psikanalist Donald Winnicott’ın o meşhur kavramıyla, "Yeterince İyi Anne" ile açıklayalım.
Mükemmel Anne Bir Tuzaktır
Toplum bize anneliğin hatasız bir performans sanatı olduğunu fısıldıyor. Oysa "Mükemmel Anne" dediğimiz şey, gerçekdışı bir robottur.
Düşünün; bir anne çocuğunun her isteğini anında yaparsa, önüne çıkan her engeli o daha tökezlemeden kaldırırsa ne olur? Çocuk tehlikeli bir illüzyona kapılır: "Dünya benim etrafımda dönüyor ve her istediğim anında olur". Ancak hayat böyle değildir. Dış dünya bekletir ve bazen reddeder. Mükemmel bir fanusun içinde büyüyen çocuk, gerçek hayatla ilk karşılaştığında duvara çarpmışa döner.
Sihirli Formül: "Yeterince İyi" Olmak
Peki, nedir bu "Yeterince İyi Anne"?
Çocuğunu kapsayan, seven, ihtiyaçlarını çoğu zaman karşılayan ama bazen de hata yapan annedir. Çocuğunuz seslendiğinde o an işiniz olduğu için "Biraz beklemen gerek" demeniz bir ihmal değil, ona sabrı öğretme fırsatıdır. Çok yorgun olduğunuzda "Bugün oyun oynayacak enerjim yok annecim, gel sadece sarılalım" demeniz bir yetersizlik değil; ona insanların sınırları olduğunu, annesinin de bir insan olduğunu öğretme dersidir. Bu küçük hayal kırıklıkları, çocuğun ruhsal bağışıklık sistemini güçlendiren aşılar gibidir.
Hata Yapmaktan Korkmayın, Onarmaktan Vazgeçmeyin
Elbette sesimizin yükseldiği, tahammülümüzün azaldığı anlar olacak. Üç çocuk annesi olarak söylüyorum; bizler etten kemikten insanlarız, süper kahraman değiliz. Önemli olan hiç düşmemek değil, düştükten sonra kalkıp çocuğumuzun elini tutabilmektir. Çocuğunuza gereksiz yere kızdınız mı? Sakinleşince yanına gidip; "Az önce çok gergindim ve sana bağırdım, özür dilerim. Bu senin hatan değildi" diyebilmek, ona mükemmel bir sofra kurmaktan çok daha kıymetli bir hayat dersi verir: Telafi ve onarım.
Çocuklarınızın kusursuz bir robota ihtiyacı yok. Onların; duyguları olan, bazen yorulan, bazen hata yapan ama sevgisi ve şefkatiyle orada duran "gerçek" bir anneye ihtiyacı var. Bu yüzden bugün o vicdan azabı yükünü omuzlarınızdan indirin. Derin bir nefes alın. Siz zaten elinizden geleni yapıyorsunuz. Sadece "yeterince iyi" olun, gerisi kendiliğinden gelecektir.
Sevgiyle kalın…