Psikolojik Danışman Aslı Solak: "Aslında Tembel Değilsiniz, 'Öğrenilmiş Çaresizlik' Yaşıyor Olabilirsiniz"

Toplumda genellikle "tembellik" olarak adlandırılan, kişinin ne yapması gerektiğini bildiği halde harekete geçememe hali, psikolojik perspektifte çok daha derin bir süreci işaret ediyor. Psikolojik Danışman Aslı Solak, bu durumun bir rahatlık arzusu değil, geçmiş deneyimlerle şekillenen bir yorgunluk ve korunma yöntemi olabileceğine dikkat çekti.

 ​"Hareket Etmek Bir Tehdit Haline Geliyor" ​Bireylerin çabalarının sonuç vermediğini veya sadece daha fazla eleştiri getirdiğini zamanla öğrendiğini belirten Solak, bu farkındalığın genellikle çocukluk döneminde veya uzun süreli stresli yaşam deneyimlerinde ortaya çıktığını ifade etti. Sürekli "daha iyi olması" gerektiği söylenen ve hatalarında destek görmeyen kişiler için harekete geçmenin bir risk haline geldiğini vurgulayan Solak, "Görünür olmak, yeniden değerlendirilme ve eleştirilme riskini beraberinde getirir" dedi. ​Zihin Planlıyor Ama Beden Duruyor ​Kişinin neden harekete geçemediğini açıklayan Aslı Solak, sorunun zihinde değil bedende yattığını belirtti: ​Zihin Çalışmaya Devam Ediyor: Kişi sürekli planlar yapıyor, çözümler buluyor ve düşünüyor. ​Beden Mesajı Unutmuyor: Beden, önceki olumsuz deneyimlerden aldığı "çaba sonuçsuzdur" mesajını koruyor. ​Yanlış Etiketleme: Kişi bu durumu "Ben sadece tembelim" diyerek etiketliyor, ancak bu tanım süreci daha da derinleştiriyor. ​Tembellik Bir Savunma Mekanizması mı? ​Solak'a göre "öğrenilmiş tembellik" aslında bir tür korunma yöntemi olarak işlev görüyor. Bu durumun yarattığı illüzyonel güvenli alanı şöyle özetledi: ​Başarısızlık Riski Ortadan Kalkıyor: Denemediğiniz sürece başarısızlık yaşamazsınız. ​Hayal Kırıklığından Korunma: Risk almadığınız sürece hayal kırıklığı ihtimali kalmaz. ​Öz Saygı Zedeleniyor: Kısa vadede güvenli görünen bu durum, uzun vadede kişinin kendi potansiyelinden uzaklaşmasına ve öz saygısının sessizce zedelenmesine neden olur. ​İyileşme Zorlama ile Değil, Anlayışla Başlar ​Öğrenilmiş tembelliğin aşılmasında kişinin kendine karşı sert davranmasının ve içsel cezalandırma süreçlerinin hareketsizliği güçlendirdiğini belirten Solak, çözüm yolunu şu sorularla işaret etti: ​Ne zamandır kendinizi geri çekiyorsunuz? ​Hangi deneyimden sonra "durmak" size daha güvenli geldi? ​Bugün, ne kadar küçük olursa olsun, hangi minik adım sizi daha az korkutur? ​Psikolojik Danışman Aslı Solak, iyileşme sürecinin temelinde düşük beklentiler, yargılamayan bir bilinç ve küçük adımların yattığını belirterek, "Birdenbire koşmaya başlamanız gerekmez, bulunduğunuz yerden yavaşça yola çıkmanıza izin vermeniz yeterlidir" diyerek sözlerini tamamladı.