Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YKS) birçok öğrenci için sınavdan ziyade geleceklerine, hayallerine giden en büyük kapılardan biridir. Bu süreçte öğrencinin kendi benliğinde oluşan olumsuz düşünceler, çevreden gelen yorumlar, gelecek ile ilgili endişeler ve yaşları gereği var oldukları gelişim dönemindeki kimlik karmaşasında bu kaygı oldukça artmaktadır. Peki bu artan sınav kaygısı nedir, nasıl ortaya çıkar ve nasıl yönetir?
SINAV KAYGISI NEDİR?
Sınav kaygısı; öğrencinin sınav öncesi ve sınav esnasında yoğun endişe, korku; belli durumlarda fiziksel belirtiler ile kendini gösteren bir durumdur.
Kaygı belli düzeye kadar öğrencinin var olan durumu ciddiye almasını, odaklanmasını, akademik düzeyde artışını ve motive etmesini sağlasa da ileri seviye kaygı durumlarında
Dikkat dağınıklığı
Zihinde bulanıklaşma ya da bilgi yokmuş sanılması
Çarpıntı, kusma, bacak , el-kol sallantısı
Uykusuzluk
İştahsızlık
Gibi performansı ve başarıyı düşüren ciddi etkileri oluşmaktadır.
SINAV KAYGISI NASIL ARTAR?
1.Yüksek beklenti: Öğrenci, veli ve öğretmenlerin çok yüksek bir hedef belirlemesi öğrencideki kaygıyı arttırmaktadır.
2.Mükemmeliyetçilik: “bütün konuları çok iyi bilmeliyim” “her soruyu doğru çözmek zorundayım” gibi düşünceler.
3. Olumsuz iç konuşmalar: “Yine yapamayacağım.” “Kesin netlerim yükselmeyecek”
4.Dış Faktörler: Elektrik kesintileri, sınav başvuru gibi durumlarda sistemsel sıkıntılar, dışarıdaki insanların öğrenciye karşı tutumları kaygıyı arttırabilir.
SINAV KAYGISI İLE BAŞ ETME YOLLARI
1- Düşünceleri fark etmek ve sorgulamak
Öğrenci kendine ;
En kötü ne olabilir?
Başardığım zamanlar nasıldım? Sorularını sorulması gerekir.
“başaramazsam her şey biter!” düşüncesi yerine “istediğim sonucu alamazsam üzülürüm ama her şeyin sonu değil” düşüncesini tekrarlamak.
2- Nefes Gevşeme Egzersizi
4 saniye burundan nefes al- 4 saniye tut- 6 saniyede ver. Bu egzersizi 3-4 dakika tekrarlamak zihnin rahatlamasına ve bedensel belirtilerin azalmasını sağlar.
3- Sürece odaklanmak:
Sonuç odaklı düşünmek kaygıyı arttırır. “40 dakika bu teste odaklanacağım. Başka hiçbir şey düşünmeyeceğim.”
4- Gerçekçi çalışma planı
Ulaşılabilir, günlük, düzenli öğrenciye uygun bir çalışma planı hazırlanmalıdır.
YKS uzun ve yorucu bir maratondur. Bu süreçte akademik seviyeden ziyade psikolojik olarak öğrencilerin dayanıklılığı da oldukça önemlidir. Uyku, düzenli beslenme performansı ve kaygıyı direk etkileyen faktörlerdir. Sonuçtan çok süreç önemlidir. Kaygıyı yönetmek sınav başarısını oldukça etkilemektedir. İleri seviye sınav kaygısı yaşanan durumlarda bir uzmandan destek alınması oldukça önemlidir