Mevsimsel affektif bozukluk (SAD), genellikle sonbahar başladığında mevsimlerin değişmesiyle tetiklenen bir depresyon türüdür. Ayrıca "kış morali" olarak bilinen hafif bir SAD versiyonu da olabilir. Soğuk aylarda biraz moral bozukluğu hissetmek normaldir. Mevsimsel affektif bozukluk (SAD) belirtileri nelerdir?  Depresif hissetmek  Anksiyete  Karbonhidrat isteği ve kilo alımı  Aşırı yorgunluk ve enerji eksikliği  Umutsuzluk ya da değersizlik duyguları  Konsantrasyon sağlamakta zorlanmak  Sinirli ya da huzursuz hissetmek  Ağır hissettiren uzuvlar (kollar ve bacaklar)  Genellikle zevk alınan aktivitelere ilginin kaybı( sosyal etkinliklerden çekilmek dahil)  Uyku sorunları (genellikle fazla uyumak)  Mevsimsel affektif bozukluk (SAD) ne sebep olur?  Güneş ışığının azalması Beyne giden “gündüz” sinyali zayıflar. Bu durum biyolojik saat ve hormon dengesini bozar.  Sirkadiyen Ritim Bozukluğu Işık azalınca uyku–uyanıklık döngüsü kayar. Zaman algısı ve enerji düzeyi bozulur.  Melatonin Artışı  Normalde sadece geceleri salgılanması gereken hormon gün içine taşar. Bunun sonucunda aşırı uyku isteği, halsizlik, motivasyon kaybı yani; Depresyonun tipik “yavaşlama” belirtileri ortaya çıkar.  Serotonin Düzeyinin Düşmesi Serotonin: Duygudurum, iştah ve enerji düzenlenmesinde rol oynar. Güneş ışığı azaldığında: Serotonin üretimi ve etkinliği düşer. Mutluluk, keyif ve motivasyon azalır.  Psikososyal Etkenler Kışın sosyal izolasyonun artması Açık hava aktivitelerinin azalması Tatil sonrası stres, akademik/iş yükü Rutinlerin bozulması  D Vitamini Eksikliği  Güneş ışığı azalınca D vitamini sentezi düşer.   D vitamini, serotonin metabolizmasıyla ilişkilidir.     Ne zaman destek alınmalı? Aşağıdaki belirtilerden en az 5’i, en az 2 hafta boyunca, hemen her gün bulunuyorsa  Depresif duygu durum  İlgi veya zevk kaybı (anhedoni)  İştah veya kilo değişiklikleri  Uyku bozuklukları (özellikle aşırı uyuma – SAD’de sık)  Psikomotor yavaşlama  Yorgunluk, enerji kaybı  Değersizlik veya aşırı suçluluk  Dikkat ve karar verme güçlüğü  Ölüm veya intihar düşünceleri  Bu durumda profesyonel destek zorunludur.   TEDAVİ YÖNTEMLERİ Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)  (En etkili psikolojik yöntemlerden biri)   Amaç:  Olumsuz otomatik düşünceleri fark etmek  “Kış gelince ben hep çökerim” gibi inançları değiştirmek  İçeriği:  Bilişsel yeniden yapılandırma  Davranışsal aktivasyon  Sosyal ve fiziksel etkinlik planlama  Özellikle nüksleri önlemede etkilidir Psikoeğitim  Danışana o Hastalığın mevsimsel doğası o Belirtilerin nedenleri o Nüks önleme yolları anlatılır Kişi belirtileri kişisel başarısızlık olarak görmez. Mindfulness Temelli Yaklaşımlar  Anda kalma.  Duyguları bastırmadan fark etme. Özellikle:  Ruminasyonu azaltır.  Duygusal düzenlemeyi güçlendirir.