
Ergoterapi, yeme bozukluklarında (Anoreksiya Nervoza, Bulimiya Nervoza, Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu ve diğer beslenme/yeme sorunları) bireyin beslenme aktivitesine katılımını ve günlük yaşam işlevlerini iyileştirmeye odaklanan bütüncül bir yaklaşımdır.
Yeme Bozukluklarında Ergoterapinin Odak Alanları
Ergoterapi, sadece yeme davranışına değil, bireyin yeme bozukluğuyla ilişkili günlük yaşam becerilerine, rutinlerine ve rollerine odaklanır:
1. Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA) ve Rutinler
Yemek Hazırlama ve Planlama: Bireyin market alışverişi yapma, sağlıklı ve dengeli menüler planlama ve yemek hazırlama becerilerini güvenli bir şekilde yeniden kazanmasına yardımcı olmak. Bu, yiyecekler üzerindeki kontrol hissini olumlu bir yöne çevirmeyi amaçlar.
Yemek Yeme Aktiviteleri: Yemek saatlerini bir rutin haline getirmek ve yemek yeme aktivitesini amaçlı hale getirmek.
Öz Bakım: Yeme bozukluğunun etkilediği hijyen, giyinme gibi diğer öz bakım becerilerini desteklemek.
2. Çevresel ve Duyusal Düzenleme
Yemek Ortamı: Yemek yeme sırasındaki dikkat dağıtıcı unsurları (TV, telefon vb.) azaltmak, uygun oturma düzeni ve ergonomik ekipman (çocuklarda) kullanarak daha rahat ve odaklanmış bir yemek ortamı oluşturmak.
Duyusal İşlemleme: Özellikle çocuklarda ve seçici yeme (picky eating) durumlarında, yiyeceklerin farklı dokularına, kokularına ve tatlarına karşı olan aşırı duyarlılığı veya duyarsızlığı (duyusal bütünleme sorunları) ele almak. Terapist, yiyeceklere dokunma, koklama, tatma gibi aşamalı maruz bırakma (Beslenme Terapisi/SOS yaklaşımı) ile duyusal toleransı artırabilir.
3. Bilişsel ve Psikososyal Beceriler
Başa Çıkma Stratejileri: Yeme bozukluğunu tetikleyen stres, anksiyete veya olumsuz duygularla başa çıkmak için gevşeme teknikleri (nefes egzersizleri, meditasyon) ve sanat temelli aktiviteler gibi anlamlı uğraşları kullanmayı öğretmek.
Vücut Algısı ve İmajı: Yeme bozukluğu olan bireylerin aktiviteye dayalı yaklaşımlarla (hareket, spor, sanat) vücutlarıyla daha sağlıklı bir ilişki kurmalarına yardımcı olmak.
Boş Zaman Aktiviteleri: Bireyin boş zamanını yapılandırarak, yeme/kilo obsesyonundan uzak, anlamlı ve keyifli hobi ve sosyal aktivitelere katılımını teşvik etmek.
4. Motor ve Oral-Motor Beceriler
Çocuklarda, çatal-kaşık kullanma, çiğneme, yutma gibi oral-motor ve ince motor becerilerin gelişimini desteklemek.
Ergoterapist, tüm bu alanlarda kişiye özel bir tedavi planı oluşturarak, bireyin yaşamdaki rollerini, bağımsızlığını ve yaşam kalitesini yeniden kazanmasını sağlar.