Guillain-Barré Sendromu (GBS), bireyi aniden tam bağımlılık haliyle karşı karşıya bırakan nörolojik bir krizdir. Tıbbi stabilizasyonun ardından başlayan ergoterapi süreci; akut, plato ve iyileşme evrelerinin her birine özgü müdahalelerle bütüncül bir iyileşme sağlar.
Kritik Başlangıç: Akut ve Plato Evrelerinde Ergoterapötik Yaklaşım
Bu dönemde temel odak noktası, sekonder komplikasyonları önlemek ve hastanın çevresiyle olan etkileşimini sürdürmektir.
- Pozisyonlama ve Kontraktür Yönetimi: Eklemlerin fonksiyonel pozisyonda tutulması, bası yaralarının önlenmesi ve el arkının korunması için dinamik veya statik splintleme yapılır.
- Enerji Koruma Teknikleri: Hastanın mevcut kısıtlı enerjisini en verimli şekilde kullanması için yorgunluk yönetimi eğitimi verilir.
- İletişim Adaptasyonları: Ciddi motor kayıplarda, göz izleme sistemleri veya düşük teknolojili iletişim panoları ile hastanın sosyal katılımı desteklenir.
Yeniden İnşa Süreci: İyileşme Dönemi ve Fonksiyonel Eğitim
Sinir rejenerasyonu başladığında, ergoterapi müdahaleleri daha aktif bir forma bürünür.
Aktivite Analizi ve Modifikasyon
Kişinin yemek yeme, giyinme ve hijyen gibi Günlük Yaşam Aktivitelerini (GYA) gerçekleştirebilmesi için aktivite basamaklandırılır. Zayıf kas gruplarını desteklemek adına kalınlaştırılmış saplı mutfak gereçleri veya düğme ilikleme aparatları gibi yardımcı teknolojiler reçete edilir.
Üst Ekstremite Rehabilitasyonu ve Duyusal Eğitim
İnce motor beceriler, el-göz koordinasyonu ve kavrama kuvveti üzerine odaklanan, amaca yönelik aktivitelerle propriyoseptif girdi artırılır. Parestezi veya dizestezi varlığında, duyusal desensitizasyon teknikleri uygulanarak hastanın dokunma duyusuna verdiği yanıt normalize edilir.
Ruhsal İyileşme: Psikososyal Boyut ve Toplumsal Katılım
GBS sadece fiziksel bir yıkım değil, aynı zamanda ciddi bir anksiyete ve depresyon kaynağıdır. Ergoterapist, hastanın "yapabilirlik" hissini güçlendirerek öz-yeterlilik algısını destekler. İşe dönüş süreçlerinde ergonomik düzenlemeler yapar ve hastanın toplumsal rollerine (ebeveynlik, çalışan, öğrenci vb.) en güvenli şekilde dönmesini hedefler.
Ergoterapist Notu: Kişiselleştirilmiş Müdahale
GBS’de iyileşme süreci her danışanda farklı seyreder. Ergoterapinin bu süreçteki en büyük gücü, "Kişi-Çevre-Okupasyon" (P-E-O) modelini merkeze alarak müdahaleyi hastanın kişisel değerlerine ve ev/iş ortamına göre terzi usulü şekillendirmesidir.
Önemli: Rehabilitasyon sürecinde aşırı yorgunluktan (overwork weakness) kaçınmak kritiktir. Ergoterapist, egzersiz ve aktivite yoğunluğunu hastanın nöromüsküler toleransına göre milimetrik olarak ayarlamalıdır.